Όταν το 1967 η Σβετλάνα Αλιλούιεβα ζητούσε πολιτικό άσυλο στη Δύση δεν θα μπορούσε να προβλέψει ότι μερικά χρόνια μετά θα την κατήγγειλε – εκεί δεν είχε ζήσει «ούτε μια μέρα ελευθερίας» και αισθανόταν «υποχείριο της CIA». Δεν ήταν όμως μια οποιαδήποτε φυγάς, ήταν η κόρη του Στάλιν, το “σπουργιτάκι του” όπως την έλεγε ο Σοβιετικός ηγέτης.

Οι απλοί ανώνυμοι άνθρωποι που συνεχίζουν να φεύγουν από την Κούβα για να συναντήσουν το καπιταλιστικό όνειρο λίγες εκατοντάδες μίλια βορειότερα δεν έχουν τις ίδιες ανησυχίες. Το όνειρο συνήθως αποδεικνύεται κάλπικο, όπως κάλπικο είναι και το χρήμα που θυμάται η παλιά ελληνική ταινία. Οι περισσότεροι καταφέρνουν να διαχωριστούν τελείως από τα κατατόπια του κουβανέζικου καρτέλ στη Φλόριντα – δεν τους χρειάζεται άλλωστε και το ίδιο το καρτέλ ούτε κάποιος “σημαδεμένος” Αλ Πατσίνο. Προσπαθούν απλώς να χαθούν στις εκτάσεις της Αμερικής. Ελάχιστοι καταφέρνουν την καλύτερη ζωή, αλλά και ελάχιστοι  μετανιώνουν για την επιλογή.

Αυτές τις μέρες διεξάγονται στο Σεντ Λιούις οι τελικές φάσεις στα πρωταθλήματα εφήβων ΗΠΑ 2017, αγοριών και κοριτσιών. Ανάμεσα στις δέκα συμμετέχουσες στα κορίτσια βρίσκουμε και την 14χρονη Τάλια Θερβάντες που έφτασε με την οικογένειά της πριν δυο χρόνια από την Αβάνα στην Αμερική. Στην Κούβα δεν σε κρατάει πια κανείς αν θέλεις να φύγεις, όμως δεν είναι κάτι που γίνεται ανέξοδα ψυχικά και χωρίς να έχει προηγηθεί ένας Λεβιάθαν γραφειοκρατίας. Στην περίπτωση της Θερβάντες τα πράγματα αποδείχθηκαν λιγότερο σύνθετα γιατί η νεαρή σκακίστρια είχε συμμετοχές και διακρίσεις σε τουρνουά στο εξωτερικό και έτσι τόσο η ίδια όσο και οι συνοδοί γονείς της διέθεταν ήδη διαβατήρια και μερικές έγκυρες βίζες.

Στη χώρα του Καπαμπλάνκα όπου το σκάκι έχει πλούσια ιστορία αλλά και που προωθήθηκε συστηματικά μετά την ανατροπή του Μπατίστα το 1959, η Θερβάντες έμαθε σκάκι στα 7 της χρόνια, σε ένα σχολικό πρόγραμμα. Στη συνέχεια παρακολουθούσε μαθήματα στη σκακιστική σχολή του Βάλτερ Αρενσίμπια και με τη δουλειά της και το ταλέντο της από πολύ μικρή ηλικία σημείωσε σημαντικές διακρίσεις σε ισχυρούς διεθνείς νεανικούς αγώνες. Καμιά φορά, διηγείται, περπατούσε στη γειτονιά της στην Αβάνα και έβλεπε ηλικιωμένους ερασιτέχνες γείτονές της σκακιστές να παίζουν παρτίδες στον δρόμο. “Κάπνιζαν πολύ” λέει, τους κέρδιζε, αλλά γρήγορα σταμάτησε γιατί “δεν μπορούσαν να δεχτούν να χάνουν από ένα κοριτσάκι τοσοδά”.

Στα δυόμιση χρόνια που μένει με την οικογένειά της στο Μιζούρι η Τάλια Θερβάντες λέει ότι έμαθε αγγλικά γιατί προηγουμένως δεν γνώριζε λέξη και προπονείται συστηματικά στο σκάκι περίπου 8 ώρες την ημέρα. Δεν σκοπεύει να φύγει από το Μιζούρι μέχρι να τελειώσει τις γυμνασιακές της σπουδές.

Το αμερικανικό όνειρο είναι σκληρό, συνήθως αδυσώπητο. Οι αμερικάνοι ξέρουν να προπαγανδίζουν τις αμφίβολες και (κυρίως) απατηλές αξίες του κόσμου τους αλλά αυτό ας θεωρηθεί εδώ αδιάφορο, μόνο καλή σκακιστική σταδιοδρομία να ευχηθούμε από μια γωνιά που απέχει πολλές χιλιάδες χιλιόμετρα από το Σεντ Λιούις, στην έφηβη σκακίστρια κουβανικής καταγωγής.

Συνέντευξη της Θερβάντες εδώ
Η σελίδα των πρωταθλημάτων εφήβων-νεανίδων ΗΠΑ 2017 με ζωντανή μετάδοση παρτίδων και σχολιασμό εδώ