Ο Ζαν-Πολ Σαρτρ σε μια γέφυρα στο Σηκουάνα, η φωτογραφία του Ανρί-Καρτιέ Μπρεσόν. Η Σταυρούλα Παπασπύρου εδώ, παρουσιάζοντας τη “Λέσχη των Αθεράπευτα Αισιόδοξων” του Γκενασιά γράφει για το πως ο συγγραφέας, στη Γαλλία της γκωλικής εποχής και του πολέμου στην Αλγερία, είδε τον Σαρτρ με τον Κεσέλ να παίζουν σκάκι στην πίσω αίθουσα ενός μπιστρό. Οι θεατές και kibitzers ένα σωρό εμιγκρέδες από την ανατολική Ευρώπη. ‘Ηταν άλλωστε και η σκηνή που του εντυπώθηκε ανεξίτηλα και τον ώθησε να γράψει το βιβλίο.

Ορισμένες εικόνες εντυπώνονται τόσο βαθειά που δεν ξεθωριάζουν με τίποτα… Από μιά τέτοια πυροδοτήθηκε και το βιβλίο του Ζαν-Μισέλ Γκενασιά “Η λέσχη των αθεράπευτα αισιόδοξων”, ένα από τα πιό απολαυστικά και χορταστικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο καιρό. Μαθητής ακόμη -έχει περάσει έκτοτε μισός αιώνας- ο Γκενασιά έτυχε να δεί τον Ζαν Πολ Σαρτρ και τον Ζοζέφ Κεσέλ να παίζουν σκάκι στην πίσω αίθουσα ενός ντουμανισμένου απ΄τους καπνούς παρισινού μπιστρό, και ν’ αστειεύονται μεταξύ τους σαν γυμνασιόπαιδα. Τους ήξερε από την τηλεόραση, ήταν διάσημοι. Τι θα μπορούσε όμως να κάνει τον κατ΄εξοχήν φιλόσοφο του υπαρξισμού και τον συγγραφέα της “Ωραίας της ημέρας” να λύνονται στα γέλια; Και ποιοί να ‘ταν όλοι εκείνοι οι άντρες γύρω τους που διασκέδαζαν με τις ισχνές τους επιδόσεις στη σκακιέρα, κρυμμένοι κι αυτοί πίσω από την κουρτίνα που χώριζε το μαζαγί στα δυό;

Ενας μαθητής, ονόματι Μισέλ Μαρινί, κρατά το ρόλο του αφηγητή και στη “Λέσχη των αθεράπευτα αισιόδοξων”. Το alter ego του Γκενασιά, εν έτει 1959, είναι ένας συστηματικός κοπανατζής από το φημισμένο γυμνάσιο Henri IV αλλά και φανατικός βιβλιοφάγος -τον συναντάμε στη φάση που έχει ανακαλύψει τον Καζαντζάκη- ο οποίος καταφεύγει κάθε λίγο και λιγάκι στο “Balto” της πλατείας Ντανφέρ Ροσφό, σε άψογη φόρμα γιά μιά, και δυό, και τρείς παρτίδες ποδοσφαιράκι, μακριά απ΄τις σκοτούρες του σχολείου και του σπιτιού.

Ομως τ’ ομώνυμο μπιστρό λειτουργεί σαν στέκι και γι’ άλλους. Αποτελεί την έδρα μιάς παρέας σκακιστών, τα μέλη της οποίας είναι πρόσφυγες από κομμουνιστικές χώρες -Ούγγροι, Ρουμάνοι, Ανατολικογερμανοί, Πολωνοί, Σοβιετικοί, Τσεχοσλοβάκοι. Αντρες σαν φαντάσματα, παρίες χωρίς φράγκο και με πτυχία που δεν αναγνωρίζονται στη Δύση, ξεκομμένοι οριστικά από γυναίκα και παιδιά, με μοναδική τους έγνοια την επιβίωση. Αντρες που ο Σαρτρ φροντίζει να τους χαρτζιλικώνει συχνά πυκνά, όπως πληροφορείται ο πιτσιρικάς.