(ανάρτηση αρχείου)

Ο Βασίλι Σμίσλοβ και ο Μιχαήλ Μποτβίνικ. Μόσχα 1954

Ο Σουηδός γκρανμέτρ Γκίντεον Στάλμπεργκ (έπαιζε σκάκι από το 1930 ως το τέλος του, το 1967 -οι καλύτερές του μέρες ήταν στη δεκαετία του 50) είχε γράψει ένα βιβλίο που δεν έχει εκδοθεί στα αγγλικά: Το kamp med världseliten, 1958 (“αντιμετωπίζοντας την ελίτ του κόσμου”) και γράφει στον πρόλογο:

«Οι πιο δύσκολοι αντίπαλοί μου: ο Αλιέχιν και ο Μποτβίνικ. Ο πιο ενδιαφέρων αντίπαλός μου: ο Λάσκερ. Ο πιο ευγενής αντίπαλός μου: ο Κέρες. Ο πιο ταλαντούχος: ο Καπαμπλάνκα. Ο καλύτερος στρατηγικός παίκτης: ο Μποτβίνικ. Ο σκακιστής με τη μεγαλύτερη φαντασία: ο Μπρονστάιν. Ο καλύτερος τακτικός παίκτης: ο Λάσκερ. Ο πιο ισχυρός στα φινάλε: ο Σμίσλοβ».

«Σμισλ» στα ρωσικά σημαίνει αίσθηση, ο Σμίσλοβ γνώριζε ποια είναι τα καλύτερα τετράγωνα για τα κομμάτια του. Ο Ρώσος σκακιστής, στο βιβλίο με τις καλύτερες παρτίδες του, ζωντανεύει στα σχόλια την αίσθηση της αρμονίας στην τοποθέτηση των κομματιών.

Στα πρώτα χρόνια της σκακιστικής του καριέρας, ο Σμίσλοβ βρισκόταν κοντά στον Μποτβίνικ και επωφελείτο αρκετά από τις παροχές στον πιο ευνοημένο παίκτη από το σοβιετικό σύστημα. Όχι πως δεν το άξιζε ο Μποτβίνικ, αλλά από ένα σημείο και μετά η παροχή εξελισσόταν σε προσωπική δύναμη επιρροής.

Υπήρχε για παράδειγμα, μεγάλη συζήτηση για το αν ο Σμίσλοβ εδικαιούτο να λάβει μέρος στο τουρνουά των έξι της Χάγης και της Μόσχας, του 1948, που θα αναδείκνυε τον παγκόσμιο πρωταθλητή μετά τον θάνατο του Αλιέχιν το 1946.

Ο Μπρονστάιν γράφει: «Ο Μποτβίνικ χρησιμοποίησε την επιρροή του και ουσιαστικά απέκλεισε τον Μπολεσλάβσκι και τον Νάιντορφ, τους οποίους φοβόταν. Ο Ισαάκ Μπολεσλάβσκι άξιζε να παίξει περισσότερο απ’ ό,τι ο νεαρός Σμίσλοβ, αλλά ο Μποτβίνικ θα σκέφτηκε πως ένας ρωσοεβραίος ήταν αρκετός για το τουρνουά – ο ίδιος». Σε κάθε περίπτωση όμως, η πρόσκληση που δόθηκε στον Σμίσλοβ αποδείχθηκε κάθε άλλο παρά χαριστική, τερμάτισε δεύτερος, μπροστά από τους Ρεσέβσκι,  ΚέρεςΌιβε.

Σύννεφα στη σχέση Σμίσλοβ – Μποτβίνικ φάνηκαν κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της ομάδας της ΕΣΣΔ για την ολυμπιάδα του Ελσίνκι, το 1952. Ο Μποτβίνικ, αν και ήταν παγκόσμιος πρωταθλητής, είχε άσχημα αποτελέσματα στις αρχές της δεκαετίας του 1950. Διατήρησε τον τίτλο του με ισόπαλο αποτέλεσμα εναντίον του Μπρονστάιν το 1951, την ίδια χρονιά στο πρωτάθλημα Σοβιετικής Ένωσης ήρθε τρίτος, ενώ το 1952, σε διεθνές τουρνουά στη Βουδαπέστη μόλις πέμπτος.

Τα μέλη της ομάδας αποφάσισαν να βάλουν στην πρώτη σκακιέρα τον Κέρες και στη δεύτερη τον Μποτβίνικ. Εκείνος το θεώρησε υποτιμητικό, αρνήθηκε και κατηγόρησε ανοιχτά τον Σμίσλοβ για μεθόδευση. Αυτή ήταν η αρχή μιας διαμάχης μεταξύ των δυο κορυφαίων παικτών που κράτησε δεκαετίες.

Έπαιξαν μεταξύ τους δυο ματς για το παγκόσμιο πρωτάθλημα στις μέρες του 50. Πάντα συνυπήρχαν σκακιστικά στη Ρωσία, αλλά από απόσταση μηδενικής αλληλοσυμπάθειας. Οι σχέσεις τους έγιναν ομαλές στα στερνά του Μποτβίνικ, μόλις κατά το 1994. Οι δυο γέροντες είχαν τις ντάτσες τους κοντά κοντά και άρχισαν να κάνουν περιπάτους και να μιλούν για ώρες πάλι μαζί.

(προσαρμογή άρθρου του Bobby Ang)