(ανάρτηση αρχείου)

Από παρτίδα μεταξύ δυο κορυφαίων σκακιστών, του Ακίμπα Ρουμπινστάιν ο οποίος εικονίζεται αριστερά και του Δρ. Τάρας, κατά τη δεκαετία του 1920.

Στο βιβλίο Dykteryjki i ciekawostki szachowe (Βαρσοβία, 1971), ο Πολωνός συγγραφέας και σκακιστής Βλάντισλαβ Λιτμάνοβιτς δίνει ιστορική αναφορά για τη συνάντησή του με τον Ακίμπα Ρουμπινστάιν, τον Ιούνιο του 1957, σε γηροκομείο στις Βρυξέλλες.

Ο Ρουμπινστάιν είχε μπει στο βελγικό γηροκομείο 2 χρόνια πριν, το 1955, μετά το θάνατο της συζύγου του. Αν και ο θρύλος του προπολεμικού σκακιού εξεπλάγη με την επίσκεψη του Λιτμάνοβιτς και της συντροφιάς του, φρόντισε να τους υποδεχθεί φορώντας το πιο καλοραμένο κοστούμι του. Είχε μακριά γενειάδα και τους είπε ότι μπορούν να συζητήσουν σε όποια γλώσσα επιθυμούν: πολωνικά, γερμανικά, ρωσικά, γαλλικά.

Ο Λιτμάνοβιτς μετέφερε στον Ρουμπινστάιν τους θερμούς χαιρετισμούς των Μάκαρτζικ και Βρόμπελ και τον πληροφόρησε για τους πρόσφατους θανάτους σκακιστών: Ταρτακόβερ, Ρεγκετζίνσκι, Ντούρας. Την εποχή εκείνη ο Σμίσλοβ είχε κερδίσει τον Μποτβίνικ και ήταν ο νέος παγκόσμιος πρωταθλητής, όμως ο Ρουμπινστάιν δεν είχε την παραμικρή ιδέα για τα σκακιστικά δρώμενα. Οι επισκέπτες του, πρότειναν να παίξουν μια παρτίδα εναντίον του, ο Ακίμπα Ρουμπινστάιν αρνήθηκε. Με μεγάλη ευχαρίστηση και ενδιαφέρον όμως ανέλυσαν από κοινού δυο σπουδές του Ντούρας.

Όταν τον αποχαιρέτησαν, η νοσοκόμα που φρόντιζε τον Ρουμπινστάιν είπε στον Λιτμάνοβιτς πως ο γέρος σκακιστής βρισκόταν σε καλή υγεία, ήταν πολύ φιλικός και ευγενής. Η γυναίκα, είχε καταγράψει απλώς ιδιαιτερότητες: αρνιόταν καμιά φορά να εγκαταλείψει το δωμάτιο ή να κοιμηθεί, όπως τον συμβούλευαν. Καθόταν σε μια καρέκλα δίπλα στο κρεβάτι του και σκεφτόταν χωρίς άλλες αντιδράσεις. Σε ό,τι αφορά το σκάκι, η σύνδεση που είχε παρατηρήσει ήταν πως μετακινούσε κομμάτια στην μικρή σκακιέρα του, πέραν της προγραμματισμένης ώρας του ύπνου. Αλλά γενικότερα ήταν ένας προσιτός άνθρωπος, χωρίς γεροντικές εξάρσεις και χαρακτηριστικές ιδιοτροπίες.

Πολύ ενδιαφέρουσα ιστορική μαρτυρία για τα άγνωστα τελευταία χρόνια της ζωής του Ρουμπινστάιν (απεβίωσε το 1961). Όπως είναι γνωστό, ο μεγάλος Πολωνός σκακιστής είχε αποσυρθεί τελείως από το σκάκι από το 1932 επειδή υπέφερε από δυναστευτικά ψυχικά σύνδρομα, με κυριότερο την ακραία αγοραφοβία.

Έκτοτε, εισήχθη σε άσυλα στην Πολωνία, γεγονός όμως που έσωσε τη ζωή του, γιατί οι Γερμανοί κατακτητές, αν και γνώριζαν πως ήταν εβραίος δεν ενδιαφέρθηκαν -μετά την πρώτη αποτυχία να τον βρουν- με μεγάλη θέρμη να τον μεταφέρουν στα στρατόπεδα του θανάτου, θεωρώντας τον ανιάτως ψυχικά ασθενή.

(τα πιο πολλά στοιχεία της δημοσίευσης αντλήθηκαν από άρθρο του Edward Winter. Ελάχιστα συμπληρωματικά στοιχεία από το περιοδικό Szachy 5/1976)

Πρόταση: δείτε το 45λεπτο ντοκιμαντέρ Akiba Rubunstein and Polish Chess. Εδώ το πρώτο μέρος, τα υπόλοιπα δυο τα βρίσκετε με απλή αναζήτηση του τίτλου στο youtube.