(ανάρτηση αρχείου)

Μια σπουδαία φωτογραφία που έχει διασωθεί από το διεθνές τουρνουά της Μόσχας του 1935. Ο Μιχαήλ Μποτβίνικ, με τα μαύρα, αντιμετωπίζει τον Εμάνουελ Λάσκερ. Ο 24χρονος Μποτβίνικ ήταν η μεγάλη ελπίδα του ρωσικού και σοβιετικού σκακιού και αποτύπωνε την ορθολογιστική επιστημονικότητα στην προσέγγιση του παιχνιδιού. Ο Λάσκερ ήταν 67 ετών, σύμβολο της παλιότερης εποχής του σκακιού. Ο Σόλτις, στο βιβλίο του “Why Lasker Matters” υποστηρίζει πως οι παρτίδες του Λάσκερ είναι εξαιρετικά σύγχρονες λόγω της απαράμιλλης αγωνιστικότητας του Γερμανού στη σκακιέρα, καθώς το στοιχείο αυτό πάντα θα είναι κυρίαρχο στο σκάκι που απαιτεί επιτυχίες. Η σκηνή είναι το θέατρο Πούσκιν και όρθιος παρακολουθεί ο Σαλό Φλορ.

Ο Τζακ Πίτερς, σε άρθρο του στη σκακιστική στήλη των Λος Άντζελες Τάιμς την άνοιξη του 2010 με αφορμή το ματς Ανάντ – Τοπάλοβ που επρόκειτο να αρχίσει εκείνες τις ημέρες, επιδόθηκε σε ένα αυθαίρετο παιχνίδι φαντασίας, μεταφέροντας στον χρόνο τον Μποτβίνικ -πως θα έβλεπε το σύγχρονο σκάκι στην προετοιμασία για μεγάλα τουρνουά ή ματς. Διάλεξα μερικά αποσπάσματα φροντίζοντας να μην αλλοιώσω τις απόψεις του συντάκτη κατά την ενοποίηση του κειμένου:

Ο Βισβανάθαν Ανάντ και ο Βεσελίν Τοπάλοβ μπαίνουν στο τελικό στάδιο της προετοιμασίας για το ματς 12 παρτίδων που θα αρχίσει  στη Σόφια και θα αναδείξει τον παγκόσμιο πρωταθλητή. Αναρωτιώμαστε τι θα είχε να παρατηρήσει σήμερα ο Μιχαήλ Μποτβίνικ, ο πιο ικανός παίκτης στην ιστορία του σκακιού στον τομέα της ατομικής προετοιμασίας.

Ο Μποτβίνικ είχε περιγράψει μια διαδικασία πέντε σταδίων: ανάλυση σημαντικών πρόσφατων παρτίδων, μελέτη όλων των παρτίδων που έχει παίξει ο αντίπαλος, επιλογή ρεπερτορίου ανοιγμάτων, μυστικές παρτίδες προπόνησης και παντελής αποχή από το σκάκι περίπου 5 ημέρες πριν από την έναρξη του ματς ή του τουρνουά. Αυτά στην εποχή του. Οι υπολογιστές, όπως είναι φυσικό, έφεραν μεγάλες αλλαγές. Οι σημερινοί γκρανμέτρ πρέπει να περάσουν από κόσκινο εκατοντάδες (ή χιλιάδες) παρτίδες που δημοσιεύονται στιγμιαία στο ίντερνετ και συγκεντρώνονται σε βάσεις δεδομένων. Και πρέπει να γνωρίζουν πολύ περισσότερα από τους παίκτες της εποχής του Μποτβίνικ πριν ετοιμάσουν μια καινοτομία.

Οι μυστικές παρτίδες προπόνησης είναι εκτός μόδας και έχουν αντικατασταθεί από την ανάλυση του υπολογιστή και με τρίλεπτα μπλιτς σε σέρβερ στο ίντερνετ. Είναι πιθανό πως ο Μποτβίνικ, αν ζούσε σήμερα, θα διαφωνούσε με αυτή την πρακτική. Υποστήριζε πως οι παρτίδες προπόνησης κλασικού χρόνου βοηθούν στον εντοπισμό των πρακτικών αδυναμιών του παίκτη, όπως για παράδειγμα η συχνή είσοδος σε πίεση χρόνου.

Ο μεγάλος του σοβιετικού σκακιού, σε εκείνη την εποχή χωρίς υπολογιστές, ήταν υπέρμαχος της δημοσίευσης αναλυμένων παρτίδων σε περιοδικά, ώστε οι αναγνώστες να στέλνουν χρήσιμα σχόλια καθώς και να ανατρέπουν τις πρώτες εκτιμήσεις. Σήμερα αυτή είναι δουλειά της σκακιστικής μηχανής. Ελάχιστοι σούπερ γκρανμέτρ δημοσιεύουν πλέον σε τακτική βάση αναλύσεις. Η εξήγηση ίσως βρίσκεται στη φύση της ελεύθερης οικονομίας, ενός ξένου συστήματος για τον Μποτβίνικ, ο οποίος παρέμεινε σε όλη του τη ζωή αφοσιωμένος κομμουνιστής. Όταν οι κορυφαίοι κερδίζουν μεγάλα ποσά συμμετέχοντας στα τοπ τουρνουά και σε άλλου είδους εκδηλώσεις, το να γράφει κανείς συστηματικά για περιοδικά κερδίζοντας κατ’ αναλογία πενταροδεκάρες, φαίνεται άσκοπο.