Ο ανιψιός του Ραμώ


φωτ. Το Cafe de la Regence την ώρα που παίζεται το ματς Στάουντον – Σεντ Αμάν, Δεκέμβριος του 1843. Εικαστική απεικόνιση του Ζαν-Ανρί Μαρλέ.

Ο Ντενί Ντιντερό (1713 – 1784) έγραψε στο τέλος του 18ου αιώνα (θεωρείται ότι ολοκληρώθηκε μετά το 1772) τον Ανιψιό του Ραμώ, έργο μοναδικό και πρωτοποριακό για την εποχή του, το οποίο δημοσιεύθηκε πλήρως μόλις το 1890 μετά την τυχαία ανεύρεση του πρωτότυπου χειρογράφου σε ένα παλαιοβιβλιοπώλη του Σηκουάνα, καθώς μέχρι τότε μόνο αποσπάσματα είχαν δημοσιευθεί μετά το θάνατο του Ντιντερό το 1805.

Το έργο ξεκινάει στο περίφημο καφενείο της Ρεζάνς, το οποίο ήταν το σκακιστικό κέντρο της Ευρώπης τον 18ο αιώνα, όπου μαζεύονταν οι καλύτεροι παίκτες του κόσμου για να παίξουν σκάκι:

******** Αν ο καιρός παραείναι κρύος ή βροχερός, χώνομαι στο καφενείο της Ρεζάνς και διασκεδάζω κοιτάζοντας αυτούς που παίζουν σκάκι. Το Παρίσι το μόνο μέρος στον κόσμο και το καφενείο της Ρεζάνς το μόνο μέρος στο Παρίσι που παίζεται το καλύτερο σκάκι. Εκεί ακριβώς, στου Ρεύ, πάνε και ρίχνονται στο παιχνίδι ο Λεγκάλ με τη βαθιά σκέψη, ο πανέξυπνος Φιλιντόρ και ο Μαγιό ο αχτύπητος. Εκεί βλέπεις τα πιο εκπληκτικά χτυπήματα κι ακούς τις πιο ανόητες συζητήσεις. Γιατί, όπως μπορεί να είσαι ευφυής και μέγας σκακιστής σαν τον Λεγκάλ, μπορεί να είσαι μέγας σκακιστής κι ανόητος, όπως ο Φουμπέρ και ο Μαγιό.
Ένα βράδυ που ήμουν εκεί και κοίταζα πολύ, μιλούσα λίγο κι άκουγα όσο γινότανε πιο λίγο ήρθε και μου ‘πιασε κουβέντα ένας από τους πιο παράξενους ανθρώπους αυτού του τόπου, όπου δόξα σοι ο Θεός, έχουμε μπόλικους….
…Με πλησιάζει, λοιπόν, ο ανιψιός. «Αχά! Εδώ μου είστε, κύριε φιλόσοφε; Και τι κάνετε εδώ μέσα μ’ όλους αυτούς τους τεμπέληδες; Χάνετε και σεις τον καιρό σας σπρώχνοντας ξύλα;» Τα λέει έτσι για να δείξει ότι περιφρονεί το σκάκι και το τάβλι.
ΕΓΩ
Όχι, μα όταν δεν έχω να κάνω κάτι καλύτερο, διασκεδάζω κοιτάζοντας για λίγο αυτούς που ξέρουν να τα σπρώχνουνε καλά.
ΕΚΕΙΝΟΣ
Τότε διασκεδάζετε πολύ σπάνια, Εκτός από τον Λεγκάλ και τον Φιλιντόρ, οι άλλοι είναι άσχετοι.
ΕΓΩ
Τι λες για τον κύριο Ντεμπισύ;
ΕΚΕΙΝΟΣ
Ότι ξέρει από σκάκι όσο κι η δεσποινίς Κλαιρόν από ηθοποιία. Κι οι δυο τους παίζουν όπως έμαθαν.
ΕΓΩ
Είσαι δύσκολος. Βλέπω πως παραδέχεσαι μόνο αυτούς που ξεχωρίζουν.
ΕΚΕΙΝΟΣ
Ναι, αλλά μόνο στο σκάκι, στο τάβλι, στην ποίηση, στη μουσική κι άλλες τέτοιες ανοησίες. Τι προσφέρει η μετριότητα σ’ αυτού του είδους τα πράγματα;
ΕΓΩ
Μάλλον έχεις δίκιο. Όμως, πάρα πολλοί άνθρωποι πρέπει να δουλεύουν συστηματικά σ’ ένα είδος, για να μπορέσει μέσα από τους πολλούς να ξεπεταχτεί κάποτε η μεγαλοφυΐα. Αυτός είναι ένας στο εκατομμύριο. Ας αλλάξουμε, όμως, συζήτηση…

* Το απόσπασμα από τον Ανιψιό του Ραμώ: Ντενί Ντιντερό, Ο ανιψιός του Ραμώ, μετάφραση Σάσα Τσακίρη, εκδόσεις Καστανιώτη 2002, σελ. 21 επ.

* Περιλαμβάνεται στην ανθολογία του Γιάννη Αντωνιάδη, Σκάκι και Λογοτεχνία, IANOS 2013


Σχόλιο (1)

One Comment on “Ο ανιψιός του Ραμώ”

  1. Elliott

    Ντιντερό – πολύτιμο κείμενο!

     

Το σχόλιό σας

  • Στις Καρτέλες

    Στις Καρτέλες

    Προσθήκες/ανανεώσεις στις μόνιμες κόκκινες καρτέλες (τις βρίσκετε στο πάνω μέρος του σάιτ, όπως δείχνει η μικρογραφία):

    * 12 Ιαν. --- Ζωντανές Μεταδόσεις: προστέθηκε σκακιέρα ζωντανής μετάδοσης του Tata Steel Chess 2018--- ΕΔΩ

    * 15 Ιαν. --- Προσωπικές Σημειώσεις: προστέθηκε η σημείωση 35 "Η παράξενη ορχήστρα στο Περμ" --- ΕΔΩ

    * 17 Ιαν. --- Φωτορροή: προστέθηκαν 4 σκακιστικές φωτογραφίες επικαιρότητας --- ΕΔΩ

    * 18 Ιαν. --- Στιγμές: προστέθηκαν 2 νέες καταχωρήσεις--- ΕΔΩ

    Στη Θέση Ημέρας προστίθεται αυτόματα ένα σκακιστικό πρόβλημα και στη σελίδα The Puzzles Page θέσεις από πρακτικές παρτίδες, τέσσερις καθημερινά.

  • ΤΡΕΧΟΝΤΑ ΤΟΥΡΝΟΥΑ

    * 15ο ‘Οπεν Τουρνουά ΣΟΠ-ΣΜΑΟΚ (κάθε Τρίτη) 09.01.18 – 20.02.18
    athenschess.gr chess-results

    * 167ο ‘Οπεν Τουρνουά Αμπελοκήπων (κάθε Τετάρτη) 10.01.18 – 21.02.18
    chesssquare-club.com chess-results

    * ‘Οπεν Τουρνουά ΣΟΠ-ΣΜΑΟΚ για έλο <1900 (κάθε Παρασκευή) 12.01.18 – 23.02.18
    athenschess.gr chess-results

    * 14ο ‘Οπεν Τουρνουά στη μνήμη Τρ. Σιαπέρα (κάθε Σάββατο) 13.01.18 – 03.03.18
    chesssquare-club.com chess-results

    * 25ο ‘Οπεν ΣΟ Περιστερίου (κάθε Τρίτη) 16.01.18 – 27.02.18
    soperisteriou.gr chess-results

    * 1ο ‘Οπεν Τριών Αστέρων για έλο >1800 (κάθε Πέμπτη) 18.01.18 – 02.03.18
    treisasteres89.gr chess-results

  • ΠΡΟΣΕΧΗ ΤΟΥΡΝΟΥΑ

    * 2ος Μαραθώνιος Γρήγορου Σκακιού ΑΠΟ Κότινου 20.01.18
    προκήρυξη chess-results

    * 4ο ΔΤ Βαρδάρης 15.02.18 – 19.02.18
    vardaris.com chess-results

    * 11ο ‘Οπεν Τριανδρίας 09.04.18 – 15.04.18
    pat.gr chess-results

  • ΤΕΛΕΙΩΣΑΝ

    * 3ο Ράπιντ για το Γκραν Πρι ΠΣ Περιστερίου 14.01.18 peristerichess.gr chess-results
    * 40ό Πανελλήνιο Ατομικό Πρωτάθλημα Γυναικών - Θεσσαλονίκη 02.01.18 - 10.01.18 ιστοσελίδα ανάρτηση στο skakistiko chess-results
    * Πανελλήνια Ατομικά Πρωταθλήματα Εφήβων-Νεανίδων - Χανιά 02.01.18 - 08.01.18 chaniachess.gr ανάρτηση στο skakistiko chess-results
    * Πρωτοχρονιάτικο Τουρνουά Chess Square στη μνήμη Γιάννη Σταματόπουλου 01.01.18 - 08.01.18 chesssquare-club.com ανάρτηση στο skakistiko chess-results
    * 3ο Πρωτοχρονιάτικο Τουρνουά ΠΣ Περιστερίου "Αντώνης Μπέλλος" 02.01.18 - 08.01.18 peristerichess.gr chess-results
    * 22o ΔΤ Ηρακλείου 02.01.18 - 08.01.18 heraklionchess.com
    * 3ο Fischer Memorial GM Norm 02.01.18 - 08.01.18 heraklionchess.com chess-results
    * Λευκός Πύργος 2018 02.01.18 - 08.01.18 whitetower2018.com ανάρτηση στο skakistiko chess-results
    * Αγώνες προς τιμήν Γιάννη Ρίτσου 05.01.18 - 07.01.18 esske.net
    * 7ο Πρωτοχρονιάτικο Τουρνουά Νίκαιας 01.01.18 - 07.01.18 fysiolatris.gr chess-results
    * Πρωτοχρονιάτικο Τουρνουά Καλλιθέας 02.01.18 - 07.01.18 chess-results
  • Skakistiko στο Facebok

  • Σκακιστικά Βιβλία

    Σκακιστικά Βιβλία

    Jimmy Adams: Gyula Breyer - The Chess Revolutionary

    Εκπληκτική βιογραφία για τον Ούγγρο Γκιούλα Μπρέγιερ. Αν και η καριέρα του κράτησε μόλις δέκα χρόνια (πέθανε σε ηλικία 28 ετών) υπήρξε από τους σημαντικότερους της υπερμοντέρνας σχολής και οι παρτίδες του είναι αποδείξεις μιας πολύ ιδιαίτερης και βαθιάς κατανόησης του παιχνιδιού. Πλήθος ιστορικών στοιχείων, πολλές αναλυμένες παρτίδες. Σύνδεσμος amazon ΕΔΩ

  • Σκακιστικοί Ιστότοποι

    Σκακιστικοί Ιστότοποι

    Το σάιτ της Ολλανδικής Σκακιστικής Ομοσπονδίας. Πλούσια ενημερωτικό -και με ειδικό ενδιαφέρον αυτή την περίοδο λόγω του Tata Steel- και με άψογο καθαρό σχεδιασμό.
    Ο σύνδεσμος schaakbond.nl

  • Στατιστικά

    • 4,747,889 μεμονωμένα κλικ από 1/1/2012
  • Who's Online

    25 visitors online now
    14 guests, 11 bots, 0 members