Ο ανιψιός του Ραμώ


φωτ. Το Cafe de la Regence την ώρα που παίζεται το ματς Στάουντον – Σεντ Αμάν, Δεκέμβριος του 1843. Εικαστική απεικόνιση του Ζαν-Ανρί Μαρλέ.

Ο Ντενί Ντιντερό (1713 – 1784) έγραψε στο τέλος του 18ου αιώνα (θεωρείται ότι ολοκληρώθηκε μετά το 1772) τον Ανιψιό του Ραμώ, έργο μοναδικό και πρωτοποριακό για την εποχή του, το οποίο δημοσιεύθηκε πλήρως μόλις το 1890 μετά την τυχαία ανεύρεση του πρωτότυπου χειρογράφου σε ένα παλαιοβιβλιοπώλη του Σηκουάνα, καθώς μέχρι τότε μόνο αποσπάσματα είχαν δημοσιευθεί μετά το θάνατο του Ντιντερό το 1805.

Το έργο ξεκινάει στο περίφημο καφενείο της Ρεζάνς, το οποίο ήταν το σκακιστικό κέντρο της Ευρώπης τον 18ο αιώνα, όπου μαζεύονταν οι καλύτεροι παίκτες του κόσμου για να παίξουν σκάκι:

******** Αν ο καιρός παραείναι κρύος ή βροχερός, χώνομαι στο καφενείο της Ρεζάνς και διασκεδάζω κοιτάζοντας αυτούς που παίζουν σκάκι. Το Παρίσι το μόνο μέρος στον κόσμο και το καφενείο της Ρεζάνς το μόνο μέρος στο Παρίσι που παίζεται το καλύτερο σκάκι. Εκεί ακριβώς, στου Ρεύ, πάνε και ρίχνονται στο παιχνίδι ο Λεγκάλ με τη βαθιά σκέψη, ο πανέξυπνος Φιλιντόρ και ο Μαγιό ο αχτύπητος. Εκεί βλέπεις τα πιο εκπληκτικά χτυπήματα κι ακούς τις πιο ανόητες συζητήσεις. Γιατί, όπως μπορεί να είσαι ευφυής και μέγας σκακιστής σαν τον Λεγκάλ, μπορεί να είσαι μέγας σκακιστής κι ανόητος, όπως ο Φουμπέρ και ο Μαγιό.
Ένα βράδυ που ήμουν εκεί και κοίταζα πολύ, μιλούσα λίγο κι άκουγα όσο γινότανε πιο λίγο ήρθε και μου ‘πιασε κουβέντα ένας από τους πιο παράξενους ανθρώπους αυτού του τόπου, όπου δόξα σοι ο Θεός, έχουμε μπόλικους….
…Με πλησιάζει, λοιπόν, ο ανιψιός. «Αχά! Εδώ μου είστε, κύριε φιλόσοφε; Και τι κάνετε εδώ μέσα μ’ όλους αυτούς τους τεμπέληδες; Χάνετε και σεις τον καιρό σας σπρώχνοντας ξύλα;» Τα λέει έτσι για να δείξει ότι περιφρονεί το σκάκι και το τάβλι.
ΕΓΩ
Όχι, μα όταν δεν έχω να κάνω κάτι καλύτερο, διασκεδάζω κοιτάζοντας για λίγο αυτούς που ξέρουν να τα σπρώχνουνε καλά.
ΕΚΕΙΝΟΣ
Τότε διασκεδάζετε πολύ σπάνια, Εκτός από τον Λεγκάλ και τον Φιλιντόρ, οι άλλοι είναι άσχετοι.
ΕΓΩ
Τι λες για τον κύριο Ντεμπισύ;
ΕΚΕΙΝΟΣ
Ότι ξέρει από σκάκι όσο κι η δεσποινίς Κλαιρόν από ηθοποιία. Κι οι δυο τους παίζουν όπως έμαθαν.
ΕΓΩ
Είσαι δύσκολος. Βλέπω πως παραδέχεσαι μόνο αυτούς που ξεχωρίζουν.
ΕΚΕΙΝΟΣ
Ναι, αλλά μόνο στο σκάκι, στο τάβλι, στην ποίηση, στη μουσική κι άλλες τέτοιες ανοησίες. Τι προσφέρει η μετριότητα σ’ αυτού του είδους τα πράγματα;
ΕΓΩ
Μάλλον έχεις δίκιο. Όμως, πάρα πολλοί άνθρωποι πρέπει να δουλεύουν συστηματικά σ’ ένα είδος, για να μπορέσει μέσα από τους πολλούς να ξεπεταχτεί κάποτε η μεγαλοφυΐα. Αυτός είναι ένας στο εκατομμύριο. Ας αλλάξουμε, όμως, συζήτηση…

* Το απόσπασμα από τον Ανιψιό του Ραμώ: Ντενί Ντιντερό, Ο ανιψιός του Ραμώ, μετάφραση Σάσα Τσακίρη, εκδόσεις Καστανιώτη 2002, σελ. 21 επ.

* Περιλαμβάνεται στην ανθολογία του Γιάννη Αντωνιάδη, Σκάκι και Λογοτεχνία, IANOS 2013


Σχόλιο (1)

One Comment on “Ο ανιψιός του Ραμώ”

  1. Elliott

    Ντιντερό – πολύτιμο κείμενο!

Το σχόλιό σας

  • Στις Καρτέλες

    Στις Καρτέλες

    Προσθήκες/ανανεώσεις στις μόνιμες κόκκινες καρτέλες (τις βρίσκετε στο πάνω μέρος του σάιτ, όπως δείχνει η μικρογραφία):

    * 28 Σεπτεμβρίου --- Φωτορροή: προστέθηκαν 5 σκακιστικές φωτογραφίες επικαιρότητας --- ΕΔΩ

    * 11 Οκτωβρίου--- Ζωντανές Μεταδόσεις: προστέθηκαν σκακιέρες ζωντανής μετάδοσης των Ευρωπαϊκών Πρωταθλημάτων Συλλόγων Ανδρών & Γυναικών (Χαλκιδική, 12-18/10/2018) ΕΔΩ

    * 3 Δεκεμβρίου--- Προσωπικές Σημειώσεις: προστέθηκε η σημείωση 54 "λευκές κορδέλες" --- ΕΔΩ

    * 11 Δεκεμβρίου--- Στιγμές: προστέθηκε μια νέα καταχώρηση--- ΕΔΩ

  • Skakistiko στο Facebok

  • Σκακιστικά Βιβλία

    Σκακιστικά Βιβλία

    Christian Bauer: Candidate Moves

    Έκδοση του 2018 όπου ο Κρίστιαν Μπάουερ αναλύει τον τρόπο σκέψης για τον εντοπισμό και την σχετική εκτίμηση των υποψηφίων κινήσεων στις σκακιστικές παρτίδες. Καθώς και πως προκρίνεται η καλύτερη. Πλήθος πρακτικών παραδειγμάτων.
    Σύνδεσμος amazon ΕΔΩ

  • Σκακιστικοί Ιστότοποι

    Σκακιστικοί Ιστότοποι

    Ο ιστότοπος lichess, εξαιρετικά δημοφιλής παγκοσμίως, ιδανικός για παρτίδες ονλάιν, γρήγορες ή και με πολύ πιο αργό χρόνος σκέψης. Σύνδεσμος:
    https://lichess.org

  • Στατιστικά

    • 5,029,347 μεμονωμένα κλικ από 1/1/2012
  • Who's Online

    28 visitors online now
    16 guests, 12 bots, 0 members