It’s the end of the world as we know it
It’s the end of the world as we know it, and I feel fine.
(R.E.M.)

Μια εξαιρετικά σημαντική είδηση σαρώνει από χτες όλα τα μεγάλα σάιτ και το ενδιαφέρον της υπερβαίνει κατά πολύ τις κοινές υποθέσεις του σκακιστικού κόσμου. Ο FM Μάικ Κλάιν σε άρθρο του στο chess.com υποστηρίζει πως από χτες το σκάκι άλλαξε για πάντα. Από μόνη της η διαπίστωση θα μπορούσε να θεωρηθεί μια ωραία φτιαγμένη υπερβολή που σκοπεύει να μαζέψει προσοχή και κλικ.
Τα αντικειμενικά γεγονότα όμως μας υποψιάζουν πως δεν είναι και τόσο αυθαίρετος ο αρθογράφος. Ή τουλάχιστον, κι αν δεν είναι έτσι ακριβώς, ο αρθογράφος δεν μπορεί να κατηγορηθεί για άνευ οποιασδήποτε αντικειμενικής σημασίας ρητορική προφητεία. Ας τα παρακαλουθήσουμε συνοπτικά, αλλά εκτενείς και πιστεύω εγκυρότερες πληροφορίες θα διαβάσετε στα λινκ στο τέλος της ανάρτησης:

Το stockfish, το ισχυρότερο κατά παραδοχή σκακιστικό πρόγραμμα του κόσμου, ηττήθηκε από μια μηχανή που παρουσίασε η Google με 28-0 (και 72 ισοπαλίες). Το εντυπωσιακό είναι πως η μηχανή αυτή (AlphaZero) “δεν ήξερε σκάκι” τέσσερις ώρες πριν αρχίσει η αναμέτρηση (ενώ το stockfish “χτίζεται” ασταμάτητα επί πολλά χρόνια, με αφοσίωση ζωής, από πλήθος προγραμματιστών). Ο νέος επισκέπτης δεν πατάει σε κλασικό προγραμματισμό με αλγορίθμους, με σχετικές εκτιμήσεις δυναμικότητας κομματιών στις θέσεις, με δυναμικές εκτιμήσεις για τις πιονοδομές, με βιβλία ανοιγμάτων, με πίνακες φινάλε κ.λπ., αλλά στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Το AlphaZero “έμαθε σκάκι” από την αρχή και με την αυτοδιδαχή, σε λιγότερη ώρα από όση καταναλώνει κανείς για να δει τον Άρχοντα των Δαχτυλιδιών, κέρδισε με σαρωτική διαφορά στο σκορ και χωρίς ήττα, την κορυφαία κλασικού προγραμματισμού μηχανή του κόσμου.

Η είδηση φαίνεται πως είναι επαναστατική για την εξέλιξη του σκακιού (ή και για την εξάντλησή του ως παιχνιδιού μη γνωστού αποτελέσματος) αλλά έχει και πολύ μεγαλύτερες προεκτάσεις. Τεχνητή Νοημοσύνη που θα μπορεί να διοικεί πόλεις, ηπείρους, διαστημικές γειτονιές. Βεβαίως πάντα σε σπουδαίες εξελίξεις στην τεχνολογία εγείρονται πολιτικά, φιλοσοφικά και ηθικά ερωτήματα, ακόμη και θεολογικά, συνήθως διογκωμένα και φοβικά. Κρίνει μόνο ο χρόνος και όχι η ασημαντότητα των ατομικών μας προσδοκιών ή στο άλλο άκρο, μελλοντολογικών επιφυλάξεων. Και ζώντας το παρόν δεν υπάρχει ανθρώπινη δυνατότητα να διαχωρίσει κανείς πότε μιλάμε για συμμετρική εξέλιξη και πότε για τομή. Και αν πρόκειται περί τομής, πόση ιστορία πίσω από τη σκηνή έχει πριν εμφανιστεί στο κοινό.


Η εναρκτήρια παρτίδα του ματς Κασπάροβ – Deep Blue, το 1997. Ή όπως διαισθανόμαστε με μεγάλες πιθανότητες, αναμνήσεις από την Εποχή του Χαλκού.

Ενδεικτικοί σύνδεσμοι για πολλές περισσότερες πληροφορίες (δηλώσεις σκακιστών, επιστημόνων, το paper και μερικές από τις παρτίδες):

* Google’s AlphaZero Destroys Stockfish In 100-Game Match – chess.com
* The future is here – AlphaZero learns chess – chessbase.com
* DeepMind’s AlphaZero crushes chess – chess24.com
* Google’s ‘superhuman’ DeepMind AI claims chess crown – BBC
* Entire human chess knowledge learned and surpassed by DeepMind’s AlphaZero in four hours – Telegraph
Και αν μου επιτρέπεται, μια προσωπική μικρούλα ανάρτηση χωρίς απαιτήσεις, που είχα γράψει το καλοκαίρι στο φβ, με αφορμή μια είδηση Τεχνητής Νοημοσύνης, την πρόσθεσα σήμερα στην καρτέλα “Στιγμές”.