Ο Μαξ Όιβε με το ποδήλατό του στο Άμστερνταμ το 1948. Σήμερα η πρωτεύουσα της Ολλανδίας είναι μια πόλη με μανιασμένη τουριστική κίνηση σε όλη τη διάρκεια του χρόνου και ιδιαίτερα ακριβή και για τους Ολλανδούς. Ελάχιστοι παλιοί κάτοικοι εξακολουθούν να μένουν παρότι όπως λέει ένα παλιό τραγούδι που είχε αφήσει εποχή “ο Αμστερντάμερ είναι με τον ομφάλιο λώρο στο κανάλι”. Ο Ολλανδός παγκόσμιος πρωταθλητής 1935-1937 δεν απομακρύνθηκε ποτέ μόνιμα από την πόλη. Εκείνη τον τίμησε με το μουσείο και την πλατεία Μαξ Όιβε σε κεντρικό σημείο. Τα πλήθη των τουριστών καθώς περπατούν φτάνουν και στην πλατεία, φωτογραφίζονται στην επιδαπέδια σκακιέρα και αν τους αφήσουν οι μόνιμοι θαμώνες παίρνουν και θέση για μια παρτίδα, αλλά ελάχιστοι καταλαβαίνουν, αν δεν διαβάσουν τα χαραγμένα γράμματα στη βάση πως η παρακείμενη προτομή ανήκει σε έναν παγκόσμιο πρωταθλητή του σκακιού.

Σεπτέμβριος 1982, Ιντερζόναλ της Μόσχας. Η φωτογραφία έχει μια ιδιότυπη μοναδικότητα, ποτέ άλλοτε δεν νομίζω να έχει καταγραφεί οπτικά τέτοια υψηλή παρέα σε διοργάνωση καλλιτεχνικού σκακιού. Ήταν ένας παράλληλος διαγωνισμός ή επίδειξη προβλημάτων – κατά τον φωτογράφο Ντολματόβσκι. Από αριστερά προς τα δεξιά: Μιγκέλ Νάιντορφ, Τίγκραν Πετροσιάν, Αλεξάντερ Κόμπλεντς (ο δάσκαλος και προπονητής του Ταλ), Ισαάκ Ρομανόφ (ιστορικός του παιχνιδιού), Ιοσίφ Ντόρφμαν, Βίκτορ Καρτ (ονομαστός προπονητής της σχολής του Λβοβ). Ο Τίγκραν Πετροσιάν (παγκόσμιος πρωταθλητής 1963-1969) πέθανε σε λιγότερα από δυο χρόνια. Παρά τη σύγχρονη φήμη του Αρονιάν, στην πατρίδα του την Αρμενία ο Πετροσιάν έχει δημιουργήσει έναν αθλητικό θρύλο που συντηρείται ακέραιος. Ή πιο ρεαλιστικά, γιατί και οι μνήμες πεθαίνουν: σχεδόν ακέραιος.

* Οι φωτό της ανάρτησης μεγεθύνονται με κλικ. Θα ακολουθήσουν και άλλες αναρτήσεις στη σειρά με στιγμές παγκόσμιων πρωταθλητών εικονίζοντας όμως επιλεκτικά στιγμές τους ευρύτερα άγνωστες, ελάχιστα και τρεμουλιαστά φωτισμένες.

* Το πρώτο μέρος εδώ

* Ξοδεύουν χρόνια ή και όλη τους τη ζωή, προσπαθώντας να συλλάβουν στιγμές στο φακό που αν τις προσθέσεις δεν φτάνουν ούτε τις δύο ώρες. James Lalropui Keivom.